Onderdeel van programma:
Verbeelden en VernieuwenWhitepaper over de vraag: Wat is een goede loopbaan?
In dit artikel
Met de whitepaper 'De goede loopbaan' verkent onderzoeker Jouke Post de spanning tussen individuele keuzes en het bredere belang van werk. De publicatie is geschreven in het kader van het 100-jarig bestaan van de NSvP en sluit aan bij een lange traditie waarin loopbaanontwikkeling niet alleen als individuele, maar ook als maatschappelijke vraag wordt gezien.
Over keuzes, waarden en werken in breder belang
In het kader van ons lustrumthema Verbeelden en Vernieuwen van de toekomst van werk, heeft de NSvP Jouke Post gevraagd een position paper te schrijven over de vraag: Wat is een goede loopbaan? Die vraag lijkt persoonlijk maar is tegelijk ook maatschappelijk. De NSvP werd als beroepskeuzeadviesbureau opgericht in 1926. De oprichter David van Lennep zag beroepskeuze en loopbaanvragen als een existentiële vraag. Niet: hoe kan ik in de toekomst mijn geld verdienen? Maar: hoe geef ik een zinvolle invulling aan mijn leven? Individuele vragen en maatschappelijke meerwaarde kwamen hierin samen. In een tijd waarin personeelstekorten oplopen en publieke voorzieningen onder druk staan, wordt de vraag opnieuw urgent: kiezen we alleen voor wat bij ons past of bijdraagt aan persoonlijk carrièresucces, of is er ook oog voor wat maatschappelijk nodig of waardevol is?
Lees de volledige whitepaper: ‘De goede loopbaan – Een visie op responsieve loopbanen en keuzes in een breder belang’ hier: NSVP whitepaper Loopbaan
” Kiezen we alleen voor wat bij ons past of bijdraagt aan persoonlijk carrièresucces, of is er ook oog voor wat maatschappelijk nodig of waardevol is?”
Jouke PostDe spanning tussen individuele voorkeuren en maatschappelijke behoeften
De afgelopen decennia is loopbaanontwikkeling steeds meer een individuele verantwoordelijkheid geworden. Vrijheid, autonomie en zelfontplooiing staan centraal. Tegelijkertijd laat de huidige arbeidsmarkt zien dat deze benadering zijn grenzen heeft. Structurele tekorten in sectoren als zorg, onderwijs en techniek maken duidelijk dat individuele keuzes niet automatisch leiden tot maatschappelijk gewenste uitkomsten.
Deze whitepaper vertrekt vanuit precies die spanning. Hoe verhouden persoonlijke voorkeuren en maatschappelijke behoeften zich tot elkaar? En hoe kunnen we opnieuw nadenken over werk als iets dat niet alleen waarde heeft voor het individu, maar ook voor de samenleving als geheel?
Meerdere perspectieven op loopbanen en keuzes
Jouke Post benadert deze vragen vanuit verschillende invalshoeken. Hij combineert inzichten uit filosofie, sociologie, psychologie en arbeidsmarktonderzoek en verbindt historische perspectieven met actuele ontwikkelingen.
Zo grijpt hij terug op pioniers als Frank Parsons en David van Lennep, voor wie loopbaankeuze nadrukkelijk een maatschappelijk vraagstuk was. Tegelijkertijd betrekt hij hedendaagse denkers als Charles Taylor en Lisa Herzog, die wijzen op het belang van waarden, solidariteit en onderlinge afhankelijkheid in werk.
” De whitepaper is daarmee geen beleidsadvies of handboek, maar een verkenning – een uitnodiging om opnieuw na te denken over wat we onder ‘goed werk’ en ‘goede loopbanen’ verstaan.”
Jouke PostDrie belangrijke inzichten uit de whitepaper
-
Stap 1
Loopbanen gaan altijd over meer dan het individu
Een centrale gedachte in de whitepaper is dat loopbanen zich afspelen op het snijvlak van individu en samenleving. Jouke Post onderscheidt daarbij twee perspectieven:
Persoonlijke fit: werk dat aansluit bij wie je bent, wat je wilt en wat je belangrijk vindt
Sociale fit: werk dat bijdraagt aan wat de samenleving nodig heeft
Deze twee staan niet los van elkaar, maar zijn voortdurend met elkaar in spanning én in relatie.
-
Stap 2
De huidige arbeidsmarkt vraagt om morele keuzes
De structurele krapte op de arbeidsmarkt maakt zichtbaar dat niet al het werk even belangrijk is. Sommige sectoren zijn essentieel voor het functioneren van de samenleving, terwijl andere minder bijdragen aan het collectieve welzijn.
Dat roept ongemakkelijke, maar noodzakelijke vragen op:
– Wat voor werk vinden we als samenleving echt van waarde?
– Moeten we sturen op loopbaankeuzes?
– En wie bepaalt dat eigenlijk?
Volgens de whitepaper zijn dit geen technische of economische vragen, maar morele en politieke vragen.
-
Stap 3
Naar ‘responsieve loopbanen’
Als alternatief voor eenzijdige nadruk op individuele keuze of collectieve sturing introduceert de whitepaper het concept van responsieve loopbanen. In responsieve loopbanen worden persoonlijke en maatschappelijke perspectieven met elkaar verbonden. Keuzes worden niet alleen gemaakt op basis van wat iemand wil of kan, maar ook op basis van wat er nodig is in de samenleving.
Dat vraagt om nieuwe vormen van begeleiding, beleid en samenwerking, waarin ruimte is voor zowel autonomie als solidariteit.
Een uitnodiging tot reflectie én actie
De goede loopbaan biedt geen kant-en-klare antwoorden. De kracht van de publicatie zit juist in het openen van het gesprek. Wat betekent het om te kiezen voor werk dat ertoe doet? Hoe verhouden vrijheid en verantwoordelijkheid zich tot elkaar? En hoe kunnen we loopbanen zo vormgeven dat ze bijdragen aan een toekomst waarin werk werkt voor iedereen?
De whitepaper nodigt professionals, beleidsmakers, werkgevers en werkenden uit om deze vragen samen te verkennen – en om werk opnieuw te zien als een plek waar persoonlijke betekenis en maatschappelijke waarde samenkomen.
Download de whitepaper van Jouke Post hier:
