De kracht van film en verbeelding in organisaties

In het kader van het 100-jarig bestaan van de NSvP waren filmliefhebbende HR professionals uitgenodigd om te verkennen wat film kan betekenen als gaat om belangrijke werkgerelateerde thema’s. Gecureerd door wetenschapper en narratief organisatiepsycholoog Inge Brokerhof werden in drie interactieve filmcolleges diverse filmfragmenten verbonden aan wetenschappelijke inzichten en gezamenlijke reflectie. Niet de film stond centraal, maar de dialoog die film mogelijk maakt.

Filmcolleges over werk, identiteit en de toekomst

Elk van de drie filmcolleges combineerde drie ingrediënten: (1) zorgvuldig geselecteerde filmfragmenten, (2) een wetenschappelijke themagast en een (3) interactief werkboek met reflectievragen waarmee deelnemers met elkaar in gesprek gingen over hun eigen werkpraktijk. Film werd gebruikt voor de volgende thema’s:

• Je carrière als filmscript: Welke beelden hebben we van de professional die we willen worden? Filmhelden en fictieve personages blijken verrassend veel invloed te hebben op onze verwachtingen over succes, ambitie en betekenisvol werk. Samen met themagast loopbaanexpert Mieke Verbaarschot onderzochten deelnemers hoe verhalen kunnen helpen bij het ontwikkelen van een eigen loopbaanverhaal. 
  
• Leiderschap tussen licht en schaduw: Goede leiders zijn in films zelden eendimensionaal. Charisma, macht, twijfel, manipulatie en moed lopen vaak door elkaar heen. Met themagasten Rozemarijn Dols en Michael Burke verkenden deelnemers hoe film helpt om leiderschap vanuit meerdere perspectieven te bekijken en om lastige gesprekken over macht, cultuur en verantwoordelijkheid veiliger te voeren.
• Film als toekomstlaboratorium: Hoe beïnvloeden films onze ideeën over AI, technologie en de toekomst van werk? Samen met themagast  Nicky Dries (KU Leuven) onderzochten deelnemers hoe films niet alleen toekomstbeelden tonen, maar deze ook mede vormgeven. Welke verhalen over de toekomst willen we blijven vertellen? En welke alternatieve toekomsten kunnen we ons nog voorstellen?

Toepassingen in organisaties en opleidingen

Hoewel deze filmcolleges voor een breed publiek gemaakt werden leert de ervaring dat film veel breder inzetbaar is dan als inspirerende avond. Film kan bijvoorbeeld worden gebruikt tijdens leiderschapsprogramma’s, in HR- en loopbaanontwikkeling, bij organisatieverandering, in opleidingen HRM, bestuurskunde en organisatiepsychologie of als onderdeel van toekomstverkenningen of scenariodialogen. Juist de combinatie van filmfragmenten, inhoudelijke verdieping en gezamenlijke reflectie maakt film tot een krachtig instrument voor professionele ontwikkeling.

Vijf manieren om film in te zetten in jouw organisatie

Hoe kunnen films bijdragen aan organisaties? Er zijn verschillende manieren waarop film kan worden ingezet.

1. Film als spiegel: Films kunnen zichtbaar maken wat in organisaties vaak impliciet blijft. Ze helpen teams en leiders om stil te staan bij samenwerking, cultuur, leiderschap en de verhalen die richting geven aan het dagelijks handelen. Soms is het gemakkelijker om een lastig onderwerp te bespreken aan de hand van een filmfragment dan direct vanuit de eigen praktijk.
2. Film voor het schrijven van het teamverhaal: Aan de hand van filmscènes kan een teamverhaal worden ontwikkeld. In welk genre zou jij jouw organisatie verfilmen? Een komedie, coming-of-agefilm, avontuur, actie of misschien juist een detective? Film nodigt bovendien uit om verschillende perspectieven te verkennen: welke rol vervullen verschillende medewerkers in het verhaal? En welke rode draad verbindt hen?
3. Film als bron van verbeelding: Organisaties hebben niet alleen analyses nodig, maar ook verbeeldingskracht: de mogelijkheid om met frisse ogen naar een vraagstuk te kijken. Zo kunnen films de basis vormen voor een creatieve brainstorm, een teamworkshop of een sessie over innovatie.
4. Film als laboratorium voor de toekomst: Films laten niet alleen zien hoe de wereld nu ís, maar ook hoe zij zou kunnen worden. Ze bieden een speelse manier om na te denken over technologische en maatschappelijke ontwikkelingen en de toekomst van organisaties. Het verkennen van toekomstscenario’s met behulp van film kan organisaties op verrassend nieuwe ideeën brengen. (zie hier ook de scenario’s en toekomstfilm die de NSvP ontwikkelde).
5. Film als oefening in perspectiefwisseling: Goede verhalen nodigen uit om de wereld door de ogen van iemand anders te bekijken. Bij een film zie je het verhaal immers vanuit één of meerdere perspectieven. Dit stimuleert empathie en inclusiever denken. Films kunnen daarmee letterlijk zorgen voor meer begrip tussen medewerkers, teams, organisaties en hun omgeving. Daarnaast helpen zij om complexe vraagstukken vanuit meerdere invalshoeken te benaderen.

Mogelijke toepassingsvormen

Film kan op uiteenlopende manieren worden ingezet: als filmcollege of keynote, interactieve workshop, leiderschapssessie, bijeenkomst over organisatieverandering of de toekomst van werk, of als maatwerkprogramma rond een specifiek organisatievraagstuk.

Films veranderen organisaties niet. Mensen doen dat. Maar verhalen kunnen wel de manier veranderen waarop mensen naar hun werk, hun organisatie en hun toekomst kijken. En juist daar begint vaak echte verandering.

Filmtips van het publiek

Na afloop van de colleges werd het publiek gevraagd om hun filmtips aangaande één van de collegethema’s. De films hieronder vormen een mooie collectie! Dank daarvoor.