Stel dat uw pas gediplomeerde zoon of dochter u meedeelt een baan te hebben ‘gescored’. Niet zomaar een ‘baantje’ voor in weekend of avonduren, maar een echte ‘baan-baan’. Zou het ook maar één moment in u opkomen om te antwoorden: ‘Maar kind, wat heb je nou gedaan? Hebben wij ons zó ingespannen om je tot zelfstandig denken, oordelen én handelen te brengen en dan kies je voor de afhankelijkheid van een baas die zegt wat je moet doen, hoe je het moet doen en wanneer je het moet doen. Wat hebben wij fout gedaan?’

De kans dat u (ongeveer) zó zou antwoorden, schat ik vrijwel gelijk aan nul. En toch heeft uw zo zelfstandige zoon of dochter ‘gekozen’ voor een vorm van inkomensverwerving die eeuwen- en eeuwenlang de laatste halte was vóór landlopen en bedelarij: loonarbeid. Wie in loondienst werkt, verkoopt niet het product van zijn of haar arbeid maar verhuurt zijn of haar arbeidsvermogen en geeft daarmee het stuur over zichzelf uit handen. Niks zelfstandigheid, maar loonafhankelijkheid. We zijn het zó vanzelfsprekend gaan vinden, dat we er onze kinderen mee feliciteren; helemaal als het ook nog eens een ‘vaste’ baan is!

In de menselijke geschiedenis die zich laat lezen als een voortdurend streven naar zelfbeschikking, is de negentiende eeuwse massalisering van loonarbeid nog net te begrijpen en aanvaarden als een tijdelijke aberratie veroorzaakt door institutionele traagheid. Maar de normalisatie van loonarbeid had nooit mogen gebeuren. Het is hoog tijd dat we de lijn van de geschiedenis weer oppakken en onze kinderen antwoorden: ‘Succes, maar denk erom dat je je zelfbeschikking nooit opgeeft!’ En dát kan alleen in andere arbeidsrelaties. Gelijkwaardige relaties. Zoals in de tango.

Ronald de Leij, bestuurslid NSvP

Thema's

Onderwerpen

Reacties

Het treft dat mijn recent afgestudeerde dochter, na haar studie psychologie druk is met het verwerven van een baan. Ze lijkt erop dat ze nu de keuze uit drie heeft, waarbij het voor haar erg belangrijk is wat ze kan leren maar ook of ze in een werksfeer terecht komt waar ze actief haar eigen bijdrage mag leveren. Ze onderscheidt zich (al) van haar X generatiegenoten dat ze weet zich voor een deel te moeten aanpassen, omdat een bedrijf en de representanten ervan er niet alleen maar voor haar zijn. Ze zoekt bewust de balans. Voorbeeld. Bij één sollicitatie was men erg enthousiast over haar, maar men rekt de procedure nog minstens 6 weken, zonder dat echt goed te motiveren. Reactie van mijn dochter 'eigenlijk ben ik nog wel enthousiast, het voelt met de dag minder goed, ben toch geen slaaf!'. Dus zijn we erg trots op haar, de genen verloochenen zich niet!

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons