Hoe oud was u, toen u voor het eerst nadacht over arbeidsrelaties? Ik denk dat ik tien was. Ons huis lag dicht bij een stoelenfabriek. Soms speelden we in een loods waarin pasgezaagde planken lagen te drogen. De baas joeg ons daar wel weg, maar meestal zag hij ons niet. Zijn werknemers zag hij trouwens ook niet altijd, want achter in de loods stonden zij een sigaretje te roken. ‘Moeten jullie niet werken?’, vroeg ik als tienjarige wijsneus. ‘Wij rusten uit’, luidde het antwoord.

Indertijd werkte men op zaterdag door tot het eind van de ochtend. Daarna konden we zien hoe arbeiders het grind aanharkten rond de villa waarin hun baas woonde. Kennelijk kregen zij zo weinig betaald, dat ze een centje wilden bijverdienen. Het leek of werkgever en werknemer elkaar in een houdgreep hielden. Bij een krappe beloning hoeft niemand te verwachten dat werknemers iets anders doen dan pauzeren, maar je komt zo wél gemakkelijk aan een klusjesman. Wie weinig verdient, werkt het liefst in de vrije tijd.

De stoelenfabriek is opgeheven en afgebroken. De villa bestaat nog wel, maar hierin is een centrum voor gezondheidszorg gevestigd. Ik weet niet wie nu het grind aanharkt. Arbeidsverhoudingen zijn bijna overal sterk veranderd. Abram de Swaan schreef lang geleden hoe sociale verhoudingen zich wijzigden. Op veel plaatsen in ons land maakte een bevelshuishouding plaats voor wat De Swaan aanduidt als een onderhandelingshuishouding.
In haar boek Tango op de werkvloer gebruikt Aukje Nauta voor de relatie tussen werkgever en werknemer een heel andere metafoor, namelijk die van de dans. Bij een onderhandeling streven we naar een uitkomst waarmee de betrokken partijen tevreden kunnen zijn. Onderhandelingen stoppen zodra een overeenkomst is bereikt. Een dans, echter, is helemaal niet gericht op een eindresultaat. Met dansen stoppen we als de muziek is afgelopen. We kunnen uithijgen, of met een bepaald gevoel van tevredenheid of ontevredenheid naar een stoel lopen. Maar dat is bijzaak. Bij dansen gaat het om het interactieproces. Het is denkbaar dat een jury een hoog of laag cijfer aan de uitvoering van een dans geeft, maar belangrijker is de manier waarop partners elkaar aanvoelen. Dansers die elkaar in een houdgreep nemen, doen zichzelf tekort. Vooral bij een tango is het de kunst om basispatronen zo te ontwikkelen, dat partners elkaar tot verrassende varianten verleiden. Bewegingen van de één vormen een uitdaging voor de ander.

Kan ik een tango dansen? In de loop der jaren heb ik veel vrijheid gekregen om me te ontwikkelen, maar dat kwam vooral omdat anderen zich nauwelijks met mijn werk bemoeiden. Als ik Aukje Nauta goed begrijp, moet ik nu eerst ontdekken hoe ik u telkens opnieuw duidelijk kan maken wat u aan mij kunt hebben opdat ik onder werktijd steeds beter van u profiteer. Dat is nog eens iets anders dan achter stapels planken sigaretjes roken! Ik wil op dansles. Samen met iedereen. Bij Aukje.

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijk vermogensfonds, dat zich inzet voor een menswaardige toekomst van werk. Wij stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen er uit ziet en wat dat vraagt van de talent-ontwikkeling van jongeren en werkenden.

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

logo footer

Vind ons op Facebook
Volg ons