Hebben we binnenkort geen bazen meer? Als het aan de Denen Lars Kolind en Jacob Bøtter ligt gaan we snel die kant op. Zij introduceerden ze een paar jaar geleden het begrip unbossen. Onlangs verscheen de Nederlandse vertaling van hun boek Unboss. Dit artikel over ontbossen bij Finext is het derde en laatste deel van een serie van 3 over ‘unbossen’.

Fokke Wijnstra is ondernemer, coach, spreker en auteur. Ook is hij mede-oprichter van The Vision Web waaruit Finext is ontstaan. Hij is blij met het boek van Kolind en Bøtter maar ook kritisch. “De titel Unboss is goed gekozen en het boek raakt meerdere facetten van het organiseren. Maar ik vind het jammer dat de auteurs nét niet de stap maken naar echt unbossen. Het positionele machtsspel in een organisatie pakken ze niet echt aan. Nog steeds is het de manager die moet vertellen waar het om gaat in de organisatie en vervolgens mogen de medewerkers bepalen hoe ze dat willen doen. Maar waar het wat mij betreft in de organisatie over gaat is juist een optelsom van wat de mensen in die organisatie met elkaar vinden. De receptionist of de man van de postkamer weet dondersgoed wat de strategie van het bedrijf moet zijn. Het met elkaar organiseren, daar gaat het om. En mensen snappen echt wel dat ze niet altijd hun eigen zin kunnen doordrijven. Neem Finext, daar zijn heus wel coördinatiefuncties en daar zegt regelmatig iemand: ‘laten we dit nou maar doen’. Dat is een keuze die je elke keer maakt, een soort Socratische besluitvorming. Dan gaat het via natuurlijk leiderschap van dat moment.”

Het resultaat ontstaat in het geheel
Wijnstra gaat uit van het ‘paradigma van de complexiteit’: het resultaat ontstaat in het geheel. “Je moet durven vertrouwen op dat proces. Die stap is heel moeilijk maar als je hem zet, krijg je iets moois: een collectief dat de mogelijkheid heeft om zich te organiseren. Dat klinkt als een heel los verband, maar het is juist steviger dan een gewone organisatie omdat je echt verbinding met elkaar maakt.”

Kun je dit concept op elk soort bedrijf en organisatie loslaten? Volgens Wijnstra wel. “Er lijkt een synchroniciteit over de hele wereld te zijn. Het raakt een essentie van hoe je als mens met elkaar omgaat; een waardensysteem dat in verschillende landen en culturen in de kern hetzelfde is. Kijk maar naar Ricardo Semler die in een land als Brazilië, met zijn feodaal-hiërarchische cultuur, dat toch voor elkaar heeft gekregen. Juist mensen die weinig of geen opleiding hebben, voelen dat vaak beter aan dan degenen die door de ratio geblokkeerd zijn. Wij zijn al zo lang geïndoctrineerd door de Angelsaksische manier van denken dat we niet eens op het idee komen dat het ook anders kan.” 

Je móet die managers wel meer salaris geven, want wie wil dat vervelende werk nou doen?”
Het meeste verzet tegen unbossen komt van het middenmanagement, zegt Wijnstra. “Zij hebben een ‘positie’, en daar hangt salaris aan en maatschappelijk aanzien. Dat je die positie niet meer hebt, dat moet je leren. Niet meer die titel op je kaartje. Wat er voor in de plaats komt is respect vanuit je omgeving voor de dingen die je daadwerkelijk bijdraagt aan het geheel. Dat brengt je als mens veel meer op. Het valt mij op dat heel veel managers best snappen dat het anders moet. Want het is ook helemaal niet leuk om constant mensen te moeten controleren. En de meeste vergaderingen zijn oersaai. Zoals Mathieu Weggeman zei: Je móet die managers wel meer salaris geven, want wie wil dat vervelende werk nou doen?”

30 procent minder overlegtijd
Het lijkt misschien dat unbossen veel (overleg)tijd kost maar volgens Wijnstra is het uiteindelijk veel effectiever. “Sowieso ben je minder tijd kwijt aan echt vergaderen want er zijn veel andere, informele manieren van overleg. Dan gaat het over vragen als: Wat willen we? Waar staan we nu? Wat is de volgende stap die we moeten doen? En doen we nog wel de dingen waarvoor we bij elkaar zijn? Als je die afstemming eenmaal hebt gemaakt, gaat het daarna als een speer. Jos de Blok van Buurtzorg heeft daar onderzoek naar gedaan: het scheelt 30 procent aan overlegtijd. En het mentaal verzuim gaat ook nog eens drastisch omlaag.

In organisatieland is er veel te lang in hokjes en divisies gedacht. Nu zie je een beweging waar men het meer los durft te laten, en verbindingen laat ontstaan. Het enige wat je moet doen is de omstandigheden creëren waarin het kan gebeuren.” 

Dit verhaal over Finext was het derde en laatste deel van de serie over unbossen. 

Deel 1 over het boek van Lars Kolind en Jacob Bøtter

Deel 2 over ontbossen bij Meurs HRM

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijk vermogensfonds, dat zich inzet voor een menswaardige toekomst van werk. Wij stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen er uit ziet en wat dat vraagt van de talent-ontwikkeling van jongeren en werkenden.

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

logo footer

Vind ons op Facebook
Volg ons