Ongeveer 25% van de werknemers maakt met zijn werkgever individuele afspraken. Die gaan over persoonlijke ontwikkeling, taakinhoud en flexibele werktijden. Denise Rousseau, hoogleraar aan de Carnegie Mellon University, interviewde voor haar onderzoek naar zulke i-deals, werknemers in diverse landen. Hebben i-deals de toekomst, als het gaat om nieuwe arbeidsrelaties?

Rousseau, auteur van onder meer het boek I-deals: Idiosyncratic deals employees bargain for themselves (2005), onderzocht wat mensen onder een i-deals verstaan, onder welke voorwaarden ze productief zijn en leiden tot meer motivatie, betrokkenheid en productiviteit. profiteren drie partijen van i-deals. Volgens de hoogleraar profiteren drie partijen van i-deals. Allereerst de werknemer, omdat werk en omstandigheden beter passen bij wat zij of hij nodig heeft. Daarnaast de organisatie, die profiteert van hoge werkmotivatie en prestaties. Als laatste de directe collega’s, die de rechtvaardigheid van de i-deal inzien. Die directe collega’s als derde partij bij een I-deal moeten organisaties niet onderschatten. Collega’s letten onderling erg op eerlijke behandeling. Als collega’s een I-deal niet eerlijk vinden, dan is het feitelijk geen I-deal maar een shady deal. Om gevoelens van onrechtvaardigheid te voorkomen is het van groot belang om gemaakte i-deals goed te communiceren.

Heldere communicatie
I-deals goed uitleggen aan collega’s is belangrijk, maar niet gemakkelijk. Het lukt als de sfeer goed is, maar als mensen heel zakelijk/economisch in hun arbeidsrelatie staan, wordt het lastig. Uit onderzoek blijkt dat mensen met een economisch psychologisch contract (d.i. mensen die ‘slechts’ loon in ruil voor arbeid verwachten, en niet meer dan dat) geen i-deals toestaan aan hun collega's. Equality is the fall-back position when trust is low, aldus Rousseau. In organisaties met een laag vertrouwen kun je dan ook alleen ruimte scheppen voor i-deals als je dat doet in de vorm van een experiment – kleinschalig dus. Als je er dan vervolgens voor zorgt dat goede verhalen over i-deals de ronde gaan doen, sla je twee vliegen in één klap: i-deals kunnen zich uitbreiden en het vertrouwen in de organisatie wordt groter.

Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
Hans Büller,Voorzitter Raad van Bestuur Erasmus Medisch Centrum en CAO-onderhandelaar namens de Universitair Medische Centra (UMC’s) is één van de grote voorstanders voor toepassing van het gedachtegoed van Rousseau in de UMC’s. Hij zegt: `We willen bewust experimenteren met i-deals´. In zijn vorige functie als kinderarts merkte Büller dat zieke kinderen sneller beter worden als je ze sterk maakt en hen eigen verantwoordelijkheid geeft. Datzelfde geldt volgens hem in arbeidsrelaties. In de CAO van de UMC’s is 1,8% ruimte gemaakt voor persoonlijke ontwikkeling. Dat is een persoonlijk budget voor werknemers dat ze breed mogen benutten voor hun ontwikkeling. Er zijn geen regels, behalve dat je de bestemming moet bespreken met je baas.

In acht UMC’s wordt sinds 2009 gewerkt aan het project Idealoog. Het woord is een samentrekking project van de woorden i-deal en dialoog. Het project heeft tot doel om meer volwaardige arbeidsrelaties te realiseren, gebaseerd op gelijkwaardigheid, eigen verantwoordelijkheid, een open dialoog en maatwerkafspraken. Het project van Idealoog kent drie lijnen. De eerste lijn is dat op centraal niveau wordt gewerkt aan de bewustwording van de thematiek rondom Idealoog. Bestuurders, P&O-adviseurs en de medezeggenschap discussiëren hier samen over in bijeenkomsten en via de website www.idealoog.nl. De tweede lijn is dat alle UMC’s en de werknemersorganisaties projecten konden indienen gericht op de versterking van die volwaardige arbeidsrelatie. Tot nu toe zijn er 51 projecten in gang gezet en deels afgerond. De derde lijn betreft wetenschappelijk promotieonderzoek, uitgevoerd door Rosina van Bloois (UvA). Het onderzoek moet straks uitwijzen welke vooruitgang de UMC’s hebben gemaakt, en of de theoretische en praktische veronderstellingen juist zijn: is het inderdaad zo dat een goede dialoog leidt tot i-deals, die op hun beurt de brede inzetbaarheid van werknemers ten goede komen?

Aukje Nauta, Cristel van de Ven en Aqualine Schulte zijn werkzaam voor Factor Vijf, een adviesbureau en samenwerkingsverband van verschillende professionals. Zij willen een factor van betekenis zijn in de vernieuwing van werkrelaties naast de vier klassieke partijen in het veld, te weten organisaties, werknemers, vakbonden en werkgeversorganisaties. Voor meer informatie www.factorvijf.eu 

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons