Bij de verpleeghuizen van De Zorgcirkel in Noord Holland moest er wat gebeuren. Ondanks de aandacht voor het voorkomen van werkdruk en werkstress steeg het ziekteverzuimpercentage in 2009 naar ruim 9%. Medewerkers kampten met motivatieproblemen en dat is niet vreemd in een sector waar vergrijzing, strengere regelgeving en kostenbeheersing ingrijpende maatregelen noodzakelijk maken.

Medewerkers in twee vestigingen van De Zorgcirkel gingen daarom werken met de DISCovery Methode: een dagelijkse, digitale zelfanalyse waarna zij, samen met de leidinggevenden, zelf gerichte interventies voorstelden en uitvoerden. Het ziekteverzuim daalde flink.

Alle veranderingen in de zorg vereisen meer inspanning van het verplegend personeel, terwijl de beschikbare middelen daar vaak niet op worden aangepast. De DISCovery Methode legt de nadruk op sociale innovatie, het verbeteren van de motivatie van medewerkers door vernieuwingen aan te brengen in het werk én de organisatie. Medewerkers doen dat zo veel mogelijk zelf. Het uiteindelijke doel van de methode is om de balans tussen inspanning, hulpbronnen en herstelmogelijkheden in het werk aan te pakken. ‘Mensen zijn altijd bezig met de vraag: hoe kan het beter,’ stelt Sjaak van der Linden, directeur van De Zorgcirkel. ‘Maar vaak is dat op basis van: één gedachte – één oplossing. Oplossingen worden bovendien vaak van bovenaf opgelegd. Dat is niet een kwestie van onwil, maar vaak zijn mensen zich niet bewust van hoe het anders kan. In deze methode zit verweven dat medewerkers en leidinggevenden samenwerken. Medewerkers worden veel beter betrokken bij de oplossingen. Door deze methode komen er bovendien meerdere oplossingen voor één probleem.’ Mede door de methode daalde het ziekteverzuim in korte tijd naar minder dan 4%. 

Zelfanalyse
Basis van de DISCovery Methode is een zeer frequent uitgevoerde digitale zelfanalyse. Werkdruk verschilt van dag tot dag, maar ook de mate waarin een werknemer herstelt is niet iedere dag hetzelfde. Medewerkers vullen daarom dagelijks een korte vragenlijst in om inzicht te krijgen in hun taakeisen, de werkhulpbronnen, de herstelmogelijkheden en arbeidsmotivatie. Zo krijg je een film van het werkproces in plaats van een momentopname. Door dagelijks te analyseren is er bovendien maar een hele korte periode tussen de ervaringen van medewerkers en de registratie: wat werkte vandaag positief als hulpbron in het werk en wat was juist extra belastend? Waarom herstelde ik vandaag sneller dan gister? Op basis van de analyses, waarvan de resultaten gezamenlijk worden besproken, dragen medewerkers zelf mogelijke veranderingen in het werkproces aan. Van der Linden: ‘Leidinggevenden hebben wel een belangrijke stem in de uitvoering, maar hebben zich vooraf gecommitteerd aan een positieve benadering. Als je aan zo’n proces begint moet je de wil hebben om iets te veranderen.’

De door medewerkers van De Zorgcirkel voorgestelde interventies hadden betrekking op het verminderen van de inspanning en het verbeteren van de werkhulpbronnen en herstelmogelijkheden. De medewerkers kregen bijvoorbeeld meer inspraak bij de inkoop van hulpmiddelen en deze werden, als ze kapot waren, bovendien sneller gerepareerd. Er kwamen workshops over hoe je kunt werken aan beter herstel, kwam er meer aandacht voor gezond en sociaal roosteren waarbij er meer rekening werd gehouden bij de werk – privé balans. Ook werd er beter gelet op de rusttijd tussen roosterperiodes. Van der Linden: ‘sommige interventies zijn een succes, weer andere blijken toch minder effectief dan gedacht.’ Het idee om speciale hesjes te dragen tijdens het uitdelen van medicijnen (om niet gestoord te worden) bleek bijvoorbeeld niet op elke afdeling succesvol.’

Succes
De DISCovery Methode lijkt bij de betreffende vestigingen van De Zorgcirkel een succes. Sjaak van der Linden: ‘Ik moet er eerlijkheidshalve bijzeggen dat het gebruik van de methode niet het enige is wat we doen om de arbeidsmotivatie te verhogen. Zo hebben we gekozen voor een ander type leidinggevende en werken we ook op andere manieren aan het terugdringen van het ziekteverzuim. Maar uit de evaluatie van de methode blijkt dat medewerkers positief zijn. Er zijn concreet zaken aangepakt en zij hebben er zelf invloed op gehad. We beraden ons nu over hoe we als organisatie verder gaan. We hebben zelf trainers in huis die we gerichter op deze manier van werken zullen gaan inzetten. En we zoeken naar een minder belastende manier om de zelfevaluatie uit te voeren. Want het was niet altijd gemakkelijk om voldoende gegevens te verzamelen. Iedere dag een vragenlijst invullen lukte niet altijd even goed, hoe kort deze ook was. We hebben uiteindelijk teams en medewerkers beloond als er goed werd ingevuld en dat werkte uitstekend.’

Meer informatie

De DISCovery Methode is ontwikkeld door Jan de Jonge, Ellen Spoor en enkele andere wetenschappers van de universiteiten van Eindhoven en Maastricht. Deze methode, en vier andere interventies om de arbeidsmotivatie van medewerkers te verhogen zijn beschreven in het boekScherp in werk door Jan de Jonge, Maria Peeters, Sonia Sjollema en Hieke de Zeeuw (redactie) ISBN 9789023249757 - uitgeverij Van Gorcum. De aanpak wordt nu ook toegepast in het Rijstate Ziekenhuis in Arnhem. Voor meer informatie zie:www.discoveryproject.nl/projectbeschrijving.html

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons