Werkgevers zijn steeds meer op zoek naar manieren en interventies om zowel jonger als ouder personeel inzetbaar te houden op de arbeidsmarkt. In het project 'Langer gemotiveerd aan het werk' zijn studies gedaan naar drie tijdsverruimende methodieken om ouderen meer doorwerkperspectief te bieden: een doorwerk-workshop, doorwerken als 65plusser via een uitzendbureau en het lezen van een tijdsverruimend scenario. De tijdsverruimende handvaten bleken niet genoeg om tot succesvol doorwerken te komen. Succesvol doorwerken vergt namelijk ondersteuning en visie op het werk. Een tip voor werknemers: maak een eigen doorwerkplan.

'Grijze druk' noodzaakt maatregelen
Nederland heeft naast een sterke vergrijzing van de babyboomgeneratie ook te maken met een sterke ontgroening van de arbeidsmarkt. In 2008 was bijvoorbeeld 15% van de Nederlanders 65 jaar of ouder, terwijl in 2040 te verwachten valt dat dit aantal gestegen zal zijn tot 27% (CBS, 2012; De Lange, Ybema, & Schalk, 2011). De statistieken geven hiermee een duidelijke toename in grijze druk op de arbeidsmarkt weer (i.e., het aantal 65-plussers als percentage van de bevolkingsgroep van 15-64 jaar; CBS, 2011b, 2011c).

Drie studies in project 'Langer gemotiveerd aan het werk'
In het project “Langer gemotiveerd aan het werk” zijn drie verschillende studies gericht op het onderzoeken van tijdsverruimende methodieken om ouderen meer doorwerkperspectief te bieden:

  • In de vorm van een doorwerk-workshop

  • doorwerken als 65plusser via een uitzendbureau en

  • het lezen van een tijdsverruimend scenario.

Als de pensioengerechtigde leeftijd in zicht komt, verandert ons toekomstig tijdsperspectief van een ‘open’ naar een relatief ‘gesloten’ karakter. We zien minder tijd en minder werkgerelateerde kansen binnen ons werk. Deze verandering kan al optreden bij werknemers van ongeveer 50 jaar en hangt samen met het nastreven van meer korte-termijn doelen. In dit onderzoek hebben we tijdsperspectief nader onderzocht in relatie tot de(door)werkmotivatie.

Virtueel kantoorexperiment
Via twee vragenlijst longitudinale veldstudies onder werknemers en 65plus werknemers en een virtueel kantoorexperiment zijn de relaties tussen tijdsperspectief en (door)werkmotivatie van oudere werknemers onderzocht. Uit de resultaten van de Doorwerk Workshop werd duidelijk dat deelnemers na afloop van de workshop meer doorwerkmogelijkheden ervaren en ook meer beschikbare toekomstige tijd in het werk waarnemen. Er werd echter geen effect gevonden op de actiebereidheid om door te werken; er bleken geen significante verschillen te bestaan tussen de workshop groep en de controle groep.

Uit de workshop werd wel duidelijk dat de oudere werknemers via de workshop meer doorwerkmogelijkheden zagen maar ook diverse obstakels in het kunnen doorwerken, zoals te weinig ondersteuning van leidinggevende in het doorwerken en andere obstakels in de praktijk.

Tijdsperspectief hangt significant samen met werkmotivatie
Uit het onderzoek onder de 65plus medewerkers blijkt tijdsperspectief significant samen te hangen met werkmotivatie. Ook blijkt duidelijk dat de ouderen vooral een persoonlijke betekenis, maar ook een financiële en generatieve betekenis van het werk ervaren. Ze ervaren relatief minder sociale betekenis van het werk. Bovendien blijken de 65plus werknemers met name gebruik te maken van flexibilisering in hun werktijden en werklocatie om inzetbaar te kunnen blijven, bijvoorbeeld via parttime werk en flexibele begin- en eindtijden. Uit het virtueel kantoor experiment bleek tot slot dat jongere en oudere werknemers niet verschilden in hun het willen en kunnen doorwerken aan de virtuele kantoortaak. Tot slot bleek de tijdsverruimend scenario het tijdsperspectief succesvol te verbreden, maar had het geen invloed op het doorwerk gedrag binnen het virtueel kantoor.

Tips voor werkgevers
Uit de studies komen samengevat de volgende belangrijke tips naar voren:

  • Benadruk NIET de tijd tot iemands pensioen, maar benadruk werkgerelateerde kansen in de toekomst. Een open tijdsperspectief hangt namelijk samen met de motivatie om (door) te werken.

  • Tijdsverruimende handvatten, zoals een Doorwerk Workshop volgen en tijdsverruimende teksten lezen over succesvol ouder worden of het leren van oudere werknemers die doorwerken na pensionering kunnen de oudere werknemer helpen interessante doorwerkmogelijkheden binnen uw bedrijf waar te nemen. De handvatten zijn echter niet genoeg om tot succesvol doorwerken te komen.

  • Succesvol doorwerken vergt namelijk ondersteuning en visie op het werk. Maak daarom samen met de werknemer een realistisch doorwerkplan en lever de gewenste arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden om het doorwerkplan te kunnen realiseren.

Tips voor werknemers
Voor werknemers komen uit de studies de volgende tips naar voren:

  • Wees u bewust van uw toekomstvisie. Heeft u het gevoel veel of weinig tijd te hebben om toekomstige werkdoelen te realiseren? Als u te weinig tijd ervaart, kunt u op zoek gaan naar handvatten om uw tijdsperspectief te verruimen. Uw tijdsperspectief hangt namelijk samen met uw werkmotivatie.

  • Er zijn verschillende manieren om uw tijdsperspectief te vergroten. Met name het volgen van een Doorwerk Workshop helpt om uw doorwerkmogelijkheden in de tijd te verruimen. Als u doorwerkmogelijkheden ziet, helpt dat bij het verder willen doorwerken. Het is echter niet genoeg om succesvol door te kunnen werken.

  • Heeft u interesse om langer door te werken: maak een persoonlijk doorwerkplan en zoek gerichte ondersteuning bij uw leidinggevende of HR-manager om dit plan te kunnen uitvoeren.

Wilt u meer weten over dit onderzoek, neem dan contact met Dr. Annet H. de Lange via A.delange@psych.ru.nl

Lees meer over dit project

Relevante links naar wetenschappelijke artikelen over tijdsperspectief:
http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02678373.2013.769328
http://www.annetdelange.nl/data/_uploaded/image/annet/Workstress2011.pdf

 

 

Bijlage

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons