Werknemers zullen steeds langer moeten doorwerken om de economische gevolgen van de vergrijzing van de babyboomgeneratie en de ontgroening van de arbeidspopulatie op te kunnen vangen. Recente kabinetsvoorstellen hebben als doel de pensioensgerechtigde leeftijd te verhogen. Maar hoe motiveer je die ouderen?

Eén manier om de werkmotivatie van oudere werknemers te verhogen, is door hen anders tegen de tijd te laten aankijken, zodat het idee ‘ik stop bijna met werken’ verandert in ‘ik ga nog even door’. Onze werktijd zou door de nieuwe voorstellen twee jaar verruimd kunnen worden, maar welke rol tijd nu precies speelt in de motivatie van ouderen is voor veel HR-medewerkers onbekend terrein.
Toch is er binnen de wetenschap over het tijdsperspectief wel iets bekend. Volgens de socio-emotionele selectiviteitstheorie van Carstensen (1995) ondergaan mensen naarmate zij ouder worden een verandering in waargenomen tijdsperspectief en hangt deze verandering samen met andere werkdoelen. Naarmate het ouder worden, krijgt het toekomstig tijdsperspectief een meer ‘gesloten’ karakter. Jongere werknemers hebben nog een open tijdsperspectief (tijd vanaf geboorte) en zij zullen gemotiveerd worden door doelen die te maken hebben met langetermijnkennis en -groei (zoals het aanleren van nieuwe vaardigheden). Oudere werknemers ervaren een meer gesloten tijdsperspectief (tijd tot de dood) en zullen meer gemotiveerd worden door doelen op de korte termijn en doelen die aan emotie gerelateerd zijn (zoals het verdiepen van bestaande sociale relaties).

De vraag is nu hoe een manager dit proces kan beïnvloeden. Volgens de persoon-omgeving-fit-theorie, is het van belang dat het gedrag en de attitude van oudere werknemers overeenkomen met de vereiste doelen in de werkomgeving. Onze werkmotivatie zal hoger zijn als de taakdoelen overeenkomen met het eigen tijdsperspectief en gerelateerde werkdoelen. Een manager dient dus taken aan te bieden aan een oudere werknemer die passen bij het gesloten tijdsperspectief, zoals een mentor- of coachende functie voor jongere werknemers.

Als deze taken niet beschikbaar zijn, zal de manager moeten uitwijken naar alternatieve maatregelen om het tijdsperspectief van oudere werknemers te vergroten. Hierbij kan men denken aan maatregelen als: I) het afschaffen van een specifieke pensioengerechtigde leeftijd in een bedrijf (aangezien het getal ‘65’ een tijdsbeperkende factor kan vormen), II) het promoten van gezonde oude rolmodellen, III) het implementeren van tijdsperspectief verruimende trainingen of workshops (welke rol kan de oudere werknemer op langere termijn spelen in een bedrijf?) en IV) het bewustmaken van langetermijndimensies in aangeboden taken (door bijvoorbeeld aan te geven dat een training volgend jaar gebruikt kan worden in het werk). In experimenteel onderzoek is aangetoond dat het tijdsperspectief van mensen effectief gemanipuleerd kan worden met vergelijkbare tijdverruimende scenario’s, maar het is wenselijk deze methodieken nader te onderzoeken binnen organisaties. Om te onderzoeken of oudere medewerkers die na hun pensioen doorwerken ook andere type doelen na kunnen streven, hebben we onderzoek verricht naar de werkmotivatie van oudere doorwerknemers tussen de 62 en 81 jaar. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat ouderen met ontwikkelingsdoelen erg gemotiveerd waren om door te werken. Met andere woorden, deze ouderen waren succesvol gebleken in het verruimen van hun eigen tijdsperspectief en kunnen een belangrijk voorbeeld zijn voor andere ouderen.

Vanaf september 2010 zal Annet de Lange nieuw onderzoek opzetten naar de effectiviteit van verschillende methodieken gericht op het verruimen van het tijdsperspectief van oudere werknemers. Indien uw bedrijf interesse heeft in dit onderzoek, kunt u contact met haar opnemen (a.h.de.lange@rug.nl).

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons