Huibrecht Bos

Op een druilige regendag in november spreek ik met Huibrecht Bos; uitgever, internetondernemer en bestuurder. Het gesprek is er niet minder geanimeerd door. Hij ziet in de combinatie van ondernemerschap en bestuur een mogelijkheid om de economie te innoveren en bij te dragen aan organisaties die hij de moeite waard vindt. Als ondernemer runt hij ook uitgeverij Sinds 1883. Ook hier probeert hij door het uitgeven van Pamfletten ondernemerschap en idealisme te combineren. Een voorbeeld van zo´n pamflet is het boek Anders werken, 50 verhalen over Sociale Innovatie. Dit pamflet is het resultaat van het Leernetwerk Anders werken, een initiatief van Factor Vijf en NSvP, mede mogelijk gemaakt door de NSvP.

Wat doet uitgeverij Sinds 1883?

“Sinds 1883 - uitgevers is ontstaan vanuit een ideaal: er zijn veel mooie ideeën in de samenleving en het is de moeite waard die ideeën te verspreiden. Dat doen wij via onze Pamfletreeks. In de Pamfletten gaan we aan de slag met een maatschappelijk thema. Door crowdsourcing maken we boeken, niet met één auteur, maar met tientallen. Dat noemen we een pamflet. Inmiddels zijn er verschillende titels verschenen in de serie Pamflet2.nl. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld: Onderwijshelden, Zelfsturing, Perspectieven op MVO, Stempel geschikt, Zelfsturing en Leidende idealen.”

Wat is de gedachte achter een pamflet?

“Een pamflet is een bundeling van speeches. In een speech spreekt iemand zich uit over iets dat hem raakt. Het is een hartenkreet en geeft zicht op innerlijke motieven, over wat mensen werkelijk beweegt, waar ze voor in actie willen komen. Er staan bewust geen voetnoten in. Het gaat niet om de uitspraken te enten in wetenschappelijk onderzoek. Het gaat erom dat de schrijvers dichtbij hun eigen verhaal blijven.”

Waarom de pamfletten?

“De pamfletten zijn gericht op maatschappelijke vernieuwing. Anders Werken is net zo ingericht als de andere Pamfletten die Sinds 1883 - uitgevers heeft uitgebracht: het is een boek met daarin 50 of 60 visies op een maatschappelijk thema. Dit zijn thema’s waar we de eerste tekenen van verandering in de samenleving zelf laten spreken. We maken dus geen handboeken, maar komen met tientallen concrete verhalen over hoe het anders kan, beter, mooier of gericht op meer harmonie in de samenleving.”

Grote maatschappelijke thema's aangesneden
“We hebben pamfletten gemaakt over allerlei grote thema’s: Onderwijsvernieuwing, betekenis van de identiteit van een organisatie in het werk, over duurzame inzetbaarheid van mensen, over toegankelijkheid van de arbeidsmarkt etc. Anders Werken is een beetje anders in de zin dat dit niet zozeer is gemaakt uit de gedachte dat er een probleem is, als wel dat een andere houding ons veel werkplezier en professionalisering kan brengen.”

De mensen die de organisatie maken
“Iedereen weet en ziet dat ‘het werk’ in verandering is. Dat gaat dan gauw over de invloed van concentreren op kerntaken, virtualisering en het nieuwe werken. Dit zijn niet alleen trends, het zijn bewegingen naar een andere vorm van werken.

Locatie en hiërarchie in de organisatie lijken minder belangrijk te worden en de inhoud van het werk en de wijze waarop je je werk doet steeds belangrijker. Deze veranderingen betekenen veel voor de wijze waarop organisaties zijn ingericht of liever gezegd: hoe we ze kunnen inrichten. Anders werken gaat er van uit dat we niet alleen bij organisaties werken, maar dat de mensen de organisaties maken.”

Via een hartekreet of speech
“De pamfletten willen andere mensen aan het woord laten die vertellen hoe ze het gedaan hebben, hoe het gelukt is om wat te veranderen. Wij geloven erin dat mensen beschrijven wat ze verbeterd hebben. Dat is iets heel anders dan dat iemand je voorschrijft hoe jij het anders moet doen. De pamfletten richten zich voor de helft op het hoofd, maar nog belangrijker op je onderbuik; op je gevoel. Daarom hebben we gekozen om mensen te vragen om hun verhaal te doen in de vorm van een speech, een hartenkreet.”

Voorlopers in de samenleving aan het woord
“Dat lukt en dat maakt het ook speciaal. De verhalen die in Anders werken en de andere pamfletten staan, komen recht uit het hart van mensen die hebben ervaren hoe ze het anders, beter kunnen doen. Het enthousiasme en de energie in deze verhalen hebben een dubbele boodschap: ze vertellen wat je anders kan doen en vooral wat dit je brengt. Het is geweldig om te zien hoe het steeds weer lukt om tientallen voorlopers te vinden in de samenleving: mensen die niet hebben gewacht en hebben gezocht naar verbetering. We horen wel eens of het ‘ieder voor zich’ is in dit leven, maar met de pamfletten ervaren wij juist dat mensen die een manier hebben gevonden om het voor zichzelf of voor de samenleving beter te doen, dit juist heel graag delen. Dat is heel inspirerend.”

Kun je met een boek de wereld veranderen?

Jazeker! Daar is het om begonnen. Het maken van boeken is niet ons doel, maar het verzamelen en verspreiden van inspiratie van mensen zoals jij en ik dat is het doel van Sinds 1883.

Het woord helpt de menselijke evolutie. Waar dierlijke aanpassing komt door een proces van genetische aanpassing in de loop van de tijd, passen wij de loop van de tijd aan door elkaar te overtuigen met nieuwe beelden. Dan kunnen dat maar beter de goede beelden zijn.”

Het eerste pamflet: Leidende idealen
“Zo is het ooit begonnen met het eerste pamflet: dat boek heet Leidende idealen. Leidende idealen is uitgekomen toen de crisis met enige vertraging toch in Nederland doorzette. In beginsel leek het of de open economie van Nederland er niet zoveel last van zou krijgen. Tot ‘plotseling’ de internationale handel en zekerheden als de huizenmarkt en de pensioenen wegvielen en er in 2010 daadwerkelijk een einde kwam aan 10 jaar economische voorspoed. Het nieuws werd overheerst door pessimisme, waar iedereen zich in de media met name druk maakte om z’n eigen hachje. Wij hebben toen de vraag gesteld aan ondernemers, bestuurders, studenten, werklozen, politici en ouderen: ‘schrijf je ‘I have a dream-speech’ waarin je een perspectief voor de samenleving geeft op basis van een ideaal.'”

Jouw wereld veranderen
De ambitie blijft. We hebben inmiddels wel een tweede betekenis gevonden van ‘de wereld veranderen’. de wereld kan de hele wereld zijn. En dat zit nog steeds in onze missie, grote veranderingen beginnen meestal op kleine schaal. Of we dat bereiken, dat hebben we niet in de hand, daar kunnen we alleen maar iets aan bijdragen. Wel hebben we gezien dat als we de wereld zien als jouw wereld, dat die verandering veel dichterbij is. Van elke titel weer horen we van co-auteurs hoe bijzonder het was om hun situatie te beschrijven en van lezers dat deze verhalen inspireren.”

Wat zou de betekenis van dit boek kunnen zijn?

“Ik hoor vaak zeggen dat mensen in het algemeen wars zijn van verandering. Ik denk dat dat niet klopt. Mensen zijn bang voor situaties die ze niet kunnen overzien. Voor velen geldt: beter een minder vooruitzicht dan geen beeld van de toekomst. Wat wij met Anders werken kunnen doen is het perspectief tonen dat andere mensen hebben gezien die verandering zochten in hun werk.

Werk is in beweging. Het opleidingsniveau is in de afgelopen jaren extreem snel gestegen, automatisering helpt ons niet alleen meer bij onze taken, maar neemt allerlei taken over. En internationaal is de vanzelfsprekende westerse voorsprong op landen die veel groter zijn en waar mensen bereid zijn veel harder te werken elk jaar minder groot. Daarin een nieuwe modus vinden waar we plezier in het werk combineren met grotere productiviteit en creativiteit is nu een uitdaging. En het mooie is, dit is een uitdaging die ongeveer hetzelfde is op micro-niveau: in het leven van jou en mij, op macro-niveau: voor onze gehele economie en op het niveau daartussen in: in de organisaties waar we deel van uit maken en in werken.”

Eigenlijk storytelling 2.0 over maatschappelijke thema’s dus?

“Dat is een mooie manier om het te omschrijven. Met als belangrijk kenmerk dat bij ons het altijd echte verhalen zijn, geen cases die mooi beschreven zijn door tekstschrijvers, maar het leven van mensen in hun eigen woorden.”

Assistent Maaike
“Het is opvallend hoe hoog de kwaliteit is van de teksten die mensen aanleveren als je ze vraagt om een speech te schrijven. Wij kiezen voor dat model, omdat dat een vast format is met grote inhoudelijke vrijheid iedereen weet dat een speech het vrije, eigen verhaal is tussen ‘dames en heren’ en ‘bedankt voor uw aandacht’. Rond een titel communiceren met 100 co-auteurs, vraagt een ijzeren discipline, een uitstekend geheugen en goede contactuele eigenschappen. Dit zijn de drie uitgangspunten voor Maaike geweest. De digitale redactie-assistente die de verhalen verzamelt. Maaike is een mooi voorbeeld van Anders werken: geheugen en discipline hebben we geautomatiseerd: als de timeline voor een boek helder is, weten we op welke momenten we moeten communiceren. Maaike is voor dat deel een webomgeving waarin alles wordt opgeslagen en die aangeeft wat nog mist. Voor een ander deel is Maaike de spreekbuis voor ons als uitgever of voor de samenstellers van het boek. Het systeem attendeert ons erop als een co-auteur tekst heeft aangeleverd en vraagt om dit te reviewen.

De opmerkingen en tips zijn van de auteurs, Maaike zorgt dat het op het juiste mailadres bezorgd wordt. Zo werken wij als mensen met haar als digitale omgeving heel goed samen. Zo goed, dat ondanks dat wij er geen geheim van maken dat Maaike niet van vlees en bloed is, ze toch regelmatig een goed weekend wordt gewenst of wordt gevraagd of we de foto mooi vinden.”

Boek Anders Werken: te bestellen via bestelling@sinds1883.nl
 

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijk vermogensfonds, dat zich inzet voor een menswaardige toekomst van werk. Wij stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen er uit ziet en wat dat vraagt van de talent-ontwikkeling van jongeren en werkenden.

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

logo footer

Vind ons op Facebook
Volg ons