'Het slechtste wat je als manager kunt doen is niet luisteren naar de ideeën van de medewerkers,' zegt Kees Pater van koekjesbakkerij Veldt. 'Geef mensen vertrouwen en de regie en je krijgt meedenkers. Help collega-ondernemers en je komt samen tot innovatieve ideeën. Geven is krijgen. De zweep erover en de druk erop? Daar geloof ik niet meer in.'

Kees Pater is directeur van een koekjesbakkerij in Veenendaal. Zijn kantoor ligt op de eerste verdieping. Een van de wanden is van glas en kijkt uit op de bakkerij beneden. Op de bezoeker komt het in eerste instantie over als een ouderwets bedrijf waar de directeur de hele dag in de gaten houdt. Maar schijn bedriegt. Pater kijkt geen moment wat zijn medewerkers doen, hij bemoeit zich niet meer met de uitvoering, hij weet dat het goed gaat. Dat vertrouwen en inzicht kreeg hij twee jaar geleden. Sindsdien gaat het alleen maar beter met koekjesbakkerij Veldt.

Van techniek en bouw naar bakkerij
De opa van Kees Pater begon in 1924 een bakkerij, die zijn vader overnam. Kleinzoon Kees ging de techniek in, maar de mentaliteit van de bouw paste niet bij hem. Na wat kortdurende banen koos hij alsnog voor de bakkerij, die zijn broer inmiddels had overgenomen. Hij werkte er in de expeditie, de verkoop, werd commercieel directeur en nam samen met zijn broer andere bedrijven over.
Rond zijn veertigste wilde hij zijn eigen ideeën uitwerken en kocht hij bakkerij Veldt. Het bedrijf groeide hard. Pater koos er toen voor om als geslaagd ondernemer van het leven te gaan genieten en zoals hij zelf zegt: ‘een beetje verkeerde dingen te doen’. Hij merkte na een tijdje dat het niet goed ging met het bedrijf en met zichzelf. Enkele medewerkers kregen een burn-out en Pater zelf moest er een tijdje tussenuit. Hij besefte dat hij zelf moest veranderen.

Nieuwe aanpak: 'regie in eigen hand'
De hoogste leider in een bedrijf heeft een ondernemer geen leidinggevende die hem daarop kan wijzen. Hij kan een adviseur inhuren of naar zijn personeel luisteren. Kees Pater van koekjesbakkerij Veldt wilde zijn ondernemerschap anders aanpakken en bewandelde beide wegen. Hij riep eerst de hulp in van Fernand Bosman van PUUUR-resultants. Er werd een verandertraject 'Regie in eigen hand' gestart waarbij de waarbij de medewerkers bepaalden hoe het bedrijf ging innoveren. Nadat Pater anderen had toegelaten in het beoordelen van zijn eigen gedrag, en hij zijn gedrag aanpaste, kon hij zijn bedrijf leiden bij de noodzakelijke verandering.
Pater over de rol van de medewerkers: 'Vraag hen om zelf na te denken, luister naar hun ideeën en laat hen de veranderingen zelf organiseren. Vind gedragen oplossingen. Dan gaat het werken. Als iedereen betrokken is en meedenkt, is de kans op innovatie zoveel keer groter dan wanneer alleen de directeur erover denkt. Wij zijn met 25 betrokken mensen dus 25 keer zoveel kans op innovatie.' En zo komt het dat Koekjesbakkerij Veldt in de MKB innovatie top 100 staat en in 2011 werd verkozen tot slimste bedrijf van Nederland.

Missie, strategie en doelen geformuleerd door medewerkers
Kees Pater vertelt hoe hij zijn bedrijf leidde voor 2011. 'Ik was een control freak en was altijd bang dat de medewerkers hun werk niet goed zouden doen. Ik controleerde alles in het bedrijf en gaf niemand de ruimte en de veiligheid om het zelf goed te doen. Maar ik had helemaal niet door dat het ook anders kon,' erkent hij achteraf. 'We hebben nu een missie, strategie en doelen die de medewerkers hebben bedacht. Ik sta daar voor driehonderd procent achter. Van daaruit werken we nu en daar rapporteert iedereen op. De medewerkers passen zelf hun acties aan als de doelen niet worden bereikt.'
Hoewel Pater vroeger ook een missie, strategie en doelen schreef, herkende bijna niemand zich erin. 'Dat was alleen mijn ding en niet van hen. Dat is veranderd toen ik met alle medewerkers bij elkaar heb gezeten en dit soort dingen heb besproken. Nou ja, besproken...ik mocht van Fernand niks zeggen en daar heb ik me aan gehouden, maar ik dacht wel even: ja, zeg, het is toch mijn bedrijf!'

Medewerkers zelf aan de slag met verandering
Er kwamen vier groepen medewerkers die veranderingen elk op een hoofdonderwerp aanpakten: medewerkertevredenheid, samenwerking management, innovatieve identiteit en productie & inpak. Op elk van de vier gebieden werd gekeken wat er speelde en hoe dat kon verbeteren. Er hing een poster in de kantine met alle acties erop. Steeds wanneer er iets was bereikt of geregeld, werd dat van de poster geschrapt. Pater: 'De medewerkers hadden alles zelf bedacht en langzamerhand zag iedereen dat er iets ging gebeuren, dat er echt iets veranderde. We waren aan de slag gegaan volgens een aantal kernwaarden. Toen merkte ik dat we maatschappelijk verantwoord aan het ondernemen waren. Dat ontstond gewoon.'

Pas je aan degene van wie iets wilt
Het management van koekjesbakkerij Veldt leerde veel in het verandertraject. Pater daarover: 'We weten nu dat we ons moeten aanpassen aan degene waar we iets van willen. Je denkt dat iedereen hetzelfde is en jou meteen begrijpt maar dat is niet zo. Wanneer je je inleeft in de situatie van de ander, dan gaat de communicatie ineens een stuk beter. Ook waren we nogal geneigd over meningen te praten in plaats van over feiten. Ga je uit van feiten dan bereik je veel meer. We hebben daarnaast ook gekeken welke rol we als management speelden: die van toeschouwer, commentator, coach of speler? Heel vaak waren we toeschouwer, maar alleen de speler staat op het veld. Die neemt de actie en niemand anders. De coach maakt de speler beter door hem te ondersteunen.'

Maak innovatieve identiteit zichtbaar
Op het gebied van innovatieve identiteit werden ook acties bedacht en uitgevoerd. Want wil een bedrijf innovatie uitstralen naar de buitenwereld, dan moet dat zichtbaar zijn voor anderen.
Pater: 'We hebben van elke medewerker een ansichtkaart laten maken. Die zette daar zijn verhaal op voor de bakker, onze klant. Met het verzoek of de bakker de kaart wilde terugsturen met een klacht, compliment of suggestie. Elke week ging de kaart van een andere medewerker in de doos mee naar de bakker. We noemden die medewerker de 'regisseur van de week'. Die medewerker had die week een paar uur alleen door het bedrijf rondgelopen. Daarna vertelde hij of zij wat er kon verbeteren en dat kwam op de ansichtkaart te staan. Zo gingen de medewerkers anders naar het product kijken, want als jouw foto met naam naar de klant wordt gestuurd, dan wil je niet dat er rotzooi in de doos zit. Een mooi en simpel idee. En we kregen leuke reacties en waardevolle ideeën van onze klanten.'

Omgedraaid organogram: 'ik sta nu onderaan in de hiërarchie'
Kees Peter: De medewerkers op de werkvloer zien vaak niet dat zij de belangrijkste schakel in het bedrijf zijn. Als het management een dag weg is, draait het bedrijf gewoon door. Andersom lukt dat niet. Toen we dat beseften, hebben we het organogram van het bedrijf omgedraaid: de medewerkers bovenaan en ik onderaan. Ik denk nu vooral: wat kan ik voor de medewerkers doen zodat zij hun werk beter kunnen uitvoeren? 'Het grappige is dat het rapporteren veel makkelijker gaat. Je hoeft geen cijfers meer 'naar boven' te halen. Eigenlijk gek dat dit niet in veel meer bedrijven wordt toegepast.’

Efficiencyslag en nominatie slimste werkgever
Efficiency is belangrijk voor het voortbestaan van een bedrijf . 'Sinds maart 2011 rekenen elke dag uit hoeveel grondstoffen, loonkosten en transportkosten er in één koekje is gaan zitten. Dan zie je hoe het met de efficiency is, waar je de volgende keer op moet letten en hoe het beter kan. Eind van dat jaar was hier iemand van Syntens Innovatiecentrum. Ik vertelde haar waar wij mee bezig waren. Zij vroeg me toen om ons op te geven voor de verkiezing voor het slimste bedrijf van Nederland. Ik zei: nou, doe maar gewoon, joh. Maar vlak voor de einddatum van inschrijving belde ze nog een keer en toen ben ik toch maar de inschrijfvoorwaarden gaan lezen. Bij vrijwel alles wat ik las, dacht ik: ja, maar, dat doen wij ook! Uiteindelijk werden wij gekozen tot het slimste bedrijf van Nederland. Dat is hartstikke leuk en een mooie waardering voor alle medewerkers.'

Medewerkers van Koekjesbakkerij Veldt over 'De regie in eigen hand'

Lees hier ook het artikel: Gluren bij de buren

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons