Hans Peters

Wat is de relatie tussen creatief denken, diversiteit en innovatie? Amerikaans hoogleraar Scott E. Page kan het haarfijn uitleggen. ‘Geef mensen in een divers samengesteld team de vrijheid om hun creativiteit optimaal in te zetten voor de oplossing van een probleem en ze komen tot onverwacht innovatieve oplossingen.’ Dat zijn theorie werkt blijkt uit activiteiten van de Nationale DenkTank. Diirecteur Hans Peters legt uit hoe je met twintig ultra diverse jongeren maatschappelijke problemen kraakt.

Een divers samengesteld team is vooral goed om te innoveren en om de creativiteit in je organisatie te bevorderen. Het team kan uit allerlei mensen bestaan. Als ze maar anders denken en vanuit hun eigen denkbeelden en perspectieven tot eigen oplossingen komen. Dat toont het onderzoek van Scott E. Page aan. 

Kunst van het vinden
‘Diversiteit die je wilt inzetten voor innovatie zit in de hoofden van mensen’, zegt Page die wiskunde, economie en sociale wetenschappen studeerde. ‘Innovatie ontstaat niet alleen vanuit de kwaliteit van de arbeid en de hoeveelheid geld. Dat blijkt een te simpele gedachte wanneer je kijkt hoe grote innovaties zijn ontstaan zoals de IPod, stoomboot, elektriciteit en de elektronenbuis.’ Page bestudeerde de heuristiek: de kunst van het vinden. Heuristieken zijn intuïtieve en speculatieve oplossingsstrategieën die mensen inzetten om problemen op te lossen. Page: ‘Mensen hebben hun eigen kijk op problemen en oplossingen. Elk persoon heeft zijn eigen manier hierin. Een team van mensen kijkt vanuit veel verschillende perspectieven naar problemen en komt tot verschillende ideeën en veel oplossingen.’

Dertig Edisons?
Een team van knappe koppen is geen garantie voor succes wanneer de teamleden dezelfde achtergrond hebben. Ze moeten juist zoveel mogelijk verschillende achtergronden en opleidingen hebben. En elke benadering van een probleem is evengoed als een andere zolang de oplossing nog niet is gevonden. Zet je mensen van verschillende achtergronden samen in een team, dan krijg je een beter resultaat dan wanneer je een team van je beste mensen in jouw bedrijf bijeenbrengt om een probleem op te lossen. Dus divers samengestelde teams presteren beter dan een niet divers team van je beste mensen. Page: ‘Diversiteit overtroeft kundigheid. Kijkt iedereen in het team vanuit dezelfde perspectieven, dan blijft het aantal oplossingen klein. Zet je dertig Edisons bij elkaar, dan kom je tot vijfentwintig oplossingsstrategieën. Zet je bij één Edison in een team van vijftien mensen uit verschillende landen met diverse wetenschappelijke achtergronden dan komen die samen tot wel veertig oplossingsstrategieën. Wanneer een divers team zijn verschillende perspectieven en oplossingsstrategieën samenbrengt, dan kan er ineens een superoplossing ontstaan.’

DenkTank
Dat Page geen onzin vertelt, blijkt in Nederland uit de successen van de Nationale DenkTank. Directeur Hans Peters legt uit wat de DenkTank is en doet. ‘Denk aan twintig talentvolle jongeren tussen de 20 en de 30 jaar uit diverse disciplines, zoals biologie, natuurkunde, wiskunde, sociale wetenschappen. Zij buigen zich gezamenlijk over een maatschappelijk probleem en zoeken hier praktische oplossingen voor. Oneerbiedig gezegd: we stoppen ze – onder professionele begeleiding van onze partners zoals McKinsey – vier maanden in een hok en zorgen dat ze veel kennis over het onderwerp krijgen. Vervolgens laten we hen in alle vrijheid en creativiteit analyses maken en langzaamaan samen oplossingen zoeken. Daarna toetsen ze die oplossingen aan de praktijk. “Is het wel mogelijk wat we hebben bedacht?” vragen zij zich af. Creativiteit en samenwerken staan voorop in het uitwerken van oplossingen. Dat ze de vrijheid nemen om wat voor idee dan ook maar te bedenken en daar met elkaar over te praten, maakt dat er uiteindelijk een goede oplossing komt. De simpelste basis van creativiteit is: zien waar een probleem zit en dat oplossen. De DenkTank doet dit voor complexe maatschappelijke problemen waar de politiek, wetenschap of bedrijfsleven al langer vanuit hun eigen zuilen een oplossing voor zoeken.’

Succesvolle oplossingen
De jongeren van de DenkTank zijn tussen de 20 en 30 jaar. Dat is bewust gekozen, want voor hun 20ste weten ze vaak nog te weinig. En zijn ze ouder dan 30 dan neemt de kans toe dat mensen vastzitten in paradigma’s. Flexibiliteit in denken is bij de Denktanks van belang omdat ze maar een korte tijd hebben om nieuwe oplossingen te bedenken. Peters noemt twee succesvolle oplossingen die eerdere teams van de DenkTank bedachten. ‘Om de vakkennis van docenten bij te spijkeren en hen nieuwe inzichten te geven bedacht de DenkTank de persoonlijke assistent: een soort buddy voor docenten. Er zijn er nu 600 in Nederland en het werkt heel goed. Het tweede voorbeeld is de SIRE-campagne om meer respect onder de bevolking te kweken voor hulpverleners. De DenkTank gaf een voorzet voor de campagne naar aanleiding van een onderzoek naar de gezagscrisis bij de politie. Het respect voor hulpverleners is verhoogd sinds die campagne.’

Ook voor organisaties
Organisaties kunnen de principes van de DenkTank ook toepassen voor innovatieve oplossingen.
Peters: ‘Dat mensen zich vrij kunnen uiten is heel belangrijk. In de DenkTank is dat goed geborgd. Zij zitten nu bijeen maar hebben daarna niets meer met elkaar te maken, dus ze voelen zich dan ook vrij. Gaat dat niet vanzelf, dan moeten anderen dat stimuleren. Binnen organisaties zitten mensen vaak vast in paradigma’s in de zin van: “Dat kan hier niet. Dat hebben we al eerder bedacht maar dat werkt niet.” Ik werk bij de NS en eerder bij Unilever en zoek altijd samenwerking met mensen van buiten die een frisse blik hebben. Open naar een probleem kunnen kijken is van groot belang om tot werkbare oplossingen te komen.’
Hans Peters onderschrijft het idee van Scott E. Page: mensen die in alle vrijheid vanuit verschillende achtergronden creatief samenwerken komen tot innovatie. Daarom versterkt diversiteit innovatie.

Meer informatie over de Nationale DenkTank is te vinden op http://www.nationale-denktank.nl/home/nieuws/.

Meer over benutten van creativiteit: Toolbox benutten van verschil/innoveren

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijk vermogensfonds, dat zich inzet voor een menswaardige toekomst van werk. Wij stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen er uit ziet en wat dat vraagt van de talent-ontwikkeling van jongeren en werkenden.

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

logo footer

Vind ons op Facebook
Volg ons