Kennismanagement in organisaties is verworden tot het rondpompen van bestaande informatie, en dat leidt hooguit tot tweedehands kennis. Terwijl we juist dringend behoefte hebben aan ‘zelfgemaakte’ kennis. Organisatieadviseur Jaap Peters heeft uitgesproken ideeën over hoe je de moeizame verbinding tussen kennisontwikkeling en -toepassing kunt verbeteren. Zijn advies: stop met het implementeren en uitrollen van organisatieveranderingen door experts en adviesbureaus, laat management en medewerkers organisaties van binnenuit ontwikkelen

‘Wij halen vaak “wereldvreemde” kennis uit Amerikaanse managementboeken en die plakken we in Europese organisaties. Maar daar landt het uiteindelijk niet, of hooguit heel even’, zegt Peters, medeoprichter van Slow Management Magazine en van DeLimes, netwerk voor organiseren vanuit het Rijnlands gedachtegoed. ‘Kennisoverdracht gebeurt nog steeds klassikaal, met hoorcolleges of conferenties. Terwijl we eigenlijk allemaal weten dat dat niet goed werkt. Je splitst iets wat niet te splitsen valt.’

Veranderkunde 2.0
‘Pas als je iets ervaart, krijg je echte kennis’, zegt Peters. ‘Zo hebben wij bij DeLimes de Veranderkunde 2.0-bus, waarmee we letterlijk op pad gaan om dat wat mensen willen leren duidelijk te maken. Bijvoorbeeld het antwoord op de vraag: wat is Rijnlands organiseren? Daar kun je in een zaaltje een definitie van geven, zodat men denkt: ja ja, weer een model. Maar je kunt ook samen naar een organische boerderij gaan waar duurzaam gewerkt wordt. Dan krijgen mensen pas écht een beeld van wat Rijnlands is: niet intensief. We knopen daar een gesprek aan met de knecht of met de boer: hoe ervaar jij dat nou? Zo’n boer zegt dan: “Ik probeer zonder reststromen te werken, ik produceer geen afval, en als dat toch ontstaat, verwerk ik het in wat anders.” Zo’n afvalvraagstuk wordt zo een metafoor waarmee je je eigen situatie kunt bekijken: wat kan ik daarmee in mijn bedrijf? Dan zie je dat kennis maken en kennisoverdracht tegelijkertijd gebeurt, en dat dat soort kennis ook beklijft.’

Eieren zoeken
Peters wil maar zeggen: kennis implementeren of ‘uitrollen’ wérkt gewoon niet. Wie het toch doet, krijgt meteen met nog een ander probleem te maken: hij bereikt alleen de mensen die goed conceptueel kunnen denken, en dat is hooguit een derde van het totaal. ‘Wij merken dat in onze contacten met klanten. Stel: zij willen iets van social media weten of een nieuw project beginnen in het kader van Het Nieuwe Werken. Meestal wordt er dan een projectgroep opgericht, waarbij externen worden ingehuurd die dat project gaan trekken. Die externen weten het allemaal allang; dus die gaan aan de slag met targets en stappenplannen en dergelijke. De rest van de groep mag “eieren zoeken”, en alleen de expert weet waar de eieren zijn verstopt. Waar het op uitdraait is dat de externe projectleider kennis opdoet van jouw organisatie, maar het is de vraag of dat andersom ook het geval is.’

Snuffelmuizen
Organisaties kun je alleen maar ontwikkelen van het hier en nu naar de toekomst toe, stelt Peters. ‘Maar de meeste mensen proberen eerst de toekomst uit te vogelen en plakken die vervolgens op de bestaande organisatie. Zo werk je feitelijk tegen de tijd in, de opgedane kennis staat los van de context van je organisatie en beklijft niet. Er is een veel betere manier: begin met een groepje medewerkers die al iets weten van het onderwerp – wij noemen ze Snuffelmuizen. Geef hen als opdracht: “Over een jaar willen we graag dit en dit bereikt hebben, maar hoe en wat weten we nog niet, daar is de projectgroep voor. Laat je vooral ook leiden door voortschrijdend inzicht. Hier heb je een budget en ga daarmee nou eens langs al die mensen van wie jij vindt dat ze het weten.” Zo’n groepje krijgt van ons vaak een gids met adressen mee, maar na een paar keer kunnen ze prima zelf de juiste mensen bij elkaar googelen. Zo komt de benodigde kennis via die mensen terug in je organisatie en wortelt daar.’

Discussie via LinkedIn
Er zijn genoeg mogelijkheden om het anders te doen. ‘Wij voeren met ons blad Slow Management discussies met lezers via LinkedIn: wat vond je van het vorige blad, en wat wil je graag in een volgend nummer terugzien? Soms ontstaan er discussies over een artikel, die we vervolgens weer in het blad publiceren. En we bieden lezers ook de gelegenheid om bij de bedrijven die we in ons blad beschrijven langs te gaan en aanvullende vragen te stellen. Zo krijgt het verhaal meerwaarde voor de lezer, en beklijft de informatie beter.’

Hebben de traditionele bronnen van kennis nu helemaal afgedaan? Peters: ‘Ik denk dat we op een andere manier dan vroeger kennis “bij elkaar moeten zetten” om er nog een beetje van binnen te krijgen. Vergeet niet dat er steeds minder mensen zijn die van letters kennis kunnen oppikken. Denk aan al die gevallen van ADHD en dyslexie; dat zijn volgens mij een soort beschermingsmechanismen tegen de overload aan informatie die op ons afkomt en die anders niet is bij te benen.’

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons