Diversiteit wordt vaak in verband gebracht met creativiteit en innovatie. In het onderzoek 'innovatie in etnisch ondernemerschap' ligt de nadruk op innoverend ondernemerschap en de relatie tussen culturele en etnische achtergrond van de ondernemer en de interactie met de omgeving. Interactie is van groot belang bij innovatie. Achterliggend uitgangspunt is dat innovatie een gevolg is van een interactief proces, waarbij synergie ontstaat tussen de verschillende achtergronden en competenties van mensen.

Succesfactoren van innovatieve ondernemers identificeren
Het onderzoek gaat onder meer na wat de succesfactoren van etnische innovatieve ondernemers zijn. Hiervoor worden Turkse en Nederlandse ondernemers met elkaar vergeleken. Voor het onderzoek is een conceptueel model ontwikkeld om de succesfactoren van innovatieve ondernemers te identificeren. Het model bevat verschillende dimensies. Naast individuele factoren worden sociale factoren en omgevingsfactoren geanalyseerd.

artikel_gurkan_celik_1.jpg

Enkele algemene constateringen van het vooronderzoek
In een recent vooronderzoek onder Turks-Nederlandse innovatieve ondernemers (The Best of Both Worlds, Celik, 2012) valt op te maken dat het traditionele beeld van sterke oververtegenwoordiging van etnische ondernemers in met name de winkels (detail- en groothandel) en de horeca (restaurants, theehuizen) niet meer overeenkomst met de werkelijkheid. Het aandeel niet-westerse ondernemers in de bouw, de landbouw en diverse dienstverlenende branches zoals gezondheidszorg, transport, advies, media, ICT, creatieve industrie is toegenomen.
Turks-Nederlanse innovatieve ondernemingen zijn doorgaans kleine bedrijven. Uit het onderzoek komt naar voren dat in de praktijk juist kleine, startende bedrijven voor veel innovatie zorgen. Kleine ondernemingen innoveren meer, en helpen zo met hun innovaties de economie en maatschappij vooruit. De overgrote meerderheid van de onderzochte etnische ondernemers is internationaal actief, heeft het land van herkomst of etnische groepen in Nederland als belangrijke afnemers van hun producten of diensten. Dit is een signaal dat deze groep ondernemers beter in hun kracht staan in beide werelden. Ze navigeren dus op succesvolle wijze tussen de twee culturen door.

Individuele, sociale en omgevingsfactoren
Verschillende dimensies die van invloed zijn op innovatie zijn in dit onderzoek nader geoperationaliseerd. Hierna passeren enkele bevindingen van het vooronderzoek per dimensie de revue.

Individuele factoren
De persoonlijkheid van de ondernemer speelt een belangrijke rol bij innovatie. Uit vooronderzoek komt naar voren dat bepaalde karaktereigenschappen aanwezig zijn bij innovatieve ondernemers. Bij sommige in sterkere mate dan bij anderen. Vrijheid, zelfstandigheid en plezier in het vakgebied zijn belangrijke persoonlijke drijfveren onder innovatieve ondernemers. Opvallend zijn het sterke verlangen om iets te bereiken, het lef dat daarbij getoond wordt en een bepaalde mate van zelfvertrouwen als persoonlijkheidskenmerk om successen te behalen.

Sociale factoren
De gemiddelde leeftijd waarop de onderzochte etnische ondernemers innoveerden was rond de dertig. De onderzochte ondernemers hebben de nodige ervaring meegekregen uit een vorige baan om sneller innovatiekansen te zien en te verwezenlijken. Ze zijn vaak hoger opgeleid. Het opleidingsniveau blijkt dus een kritische succesfactor te zijn. Gerichte aandacht voor innovaties door jonge etnische ondernemers kan een vliegwielfunctie hebben voor de sociale en economische vooruitgang van het land. Zo vergroot innovatie immers de internationale concurrentiekracht.
Mensen zien innovatiekansen vaak door interactie met de omgeving. Het sociale netwerk van de ondernemer is een belangrijke informatiebron voor innovaties. Aan de hand van telefooncontactpersonen is het sociaal netwerk van de ondernemer geanalyseerd. Dit geeft inzicht in het netwerk van de ondernemer en de mate van verbinding met de omgeving. De etnische afkomst van de contacten onder onderzochte ondernemers varieert onder deze groep ondernemers. Zo ligt het aantal contacten van Nederlandse afkomst tussen de 40 en de 50 procent. De contacten met een niet-Nederlandse etniciteit, liggen tussen de 50 en 80 procent. Dit betekent een evenredige verdeling tussen Nederlandse en niet-Nederlandse contacten. Tot de niet-Nederlandse contacten behoren ook de contacten van de eigen etniciteit. Bij een deel van de ondernemers ligt het percentage etnische contacten alleen al tussen de 30 en de 50 procent. Een verklaring hiervoor is de internationale contacten van deze ondernemers in hun land van herkomst en de zakelijke band met dat land. Dit beeld is ook te zien in de LinkedIn contacten van deze ondernemers.

Omgevingsfactoren
Omgevingsfactoren bestaan uit regionale kenmerken, beschikbaarheid van bronnen en aanwezigheid van innovatiekansen. De overgrote meerderheid van de etnische innovatieve ondernemers startte in stedelijke gebieden. Rurale gebieden hebben drie kenmerken die nadelig kunnen zijn voor innovatief ondernemerschap: de geringe bevolkingsdichtheid, de sociale en economische samenstelling en de aard van de interne en externe netwerken. In stedelijke gebieden is er een grote potentiële afzetmarkt en er zijn veel leveranciers. In stedelijke gebieden heerst bovendien een actief ondernemersklimaat dat stimulerend werkt voor ondernemers. Dit wordt nog eens versterkt door de aanwezigheid van instellingen in het hoger onderwijs met hun arbeids- en onderzoekspotentieel. Onder beschikbaarheid van resources vallen zaken als de verkrijgbaarheid van kapitaal, de heersende wet- en regelgeving, bestaande instituties en het aanbod van geschoolde arbeid. De aanwezigheid van innovatiekansen is een conditio sine qua non: zonder de aanwezigheid van een kansrijke omgeving ontbreekt het bij de potentiële ondernemer aan motivatie om te innoveren en te ondernemen.

Geresumeerd zijn de volgende bevindingen en aanbevelingen uit het vooronderzoek naar voren gekomen:

  • Kleine bedrijven innoveren meer en stimuleren werkgelegenheid.
  • Innoverende ondernemers koppelen kansen aan de eigen sterkte kanten.
  • Innovatieve ondernemers hechten een meerwaarde aan ervaring en diversiteit.
  • Leeftijd, werkervaring en opleidingsniveau zijn belangrijke succesfactoren.
  • Persoonlijke eigenschappen spelen een prominente rol bij innovatie dan technische kennis.
  • Interactie met de omgeving vergroot innovatiekansen. De innovatieve ondernemers hebben een grote diversiteit aan contacten naar etniciteit.
  • Innovatieve ondernemers starten doorgaans in stedelijke gebieden.
  • Specifieke focus vanuit een ministerie op innovatie en ondernemerschap wordt wenselijk geacht door de onderzochte ondernemers.
  • Ondernemers hebben behoefte gecoacht te worden bij het bevorderen van innovatie. Een coachingsmethodiek kan behulpzaam zijn voor meer innovatie in ondernemerschap.

Innovatief ondernemen
In een dynamische markt en samenleving is een van de belangrijkste uitdagingen dat een ondernemer op een innovatieve manier continuïteit en/of groei van het bedrijf waarborgt: zoals het verdienen van een doelmatig inkomen en het opbouwen van goed werkgeverschap. Innovatie bestaat uit bewuste vernieuwingen die gericht zijn op het behalen van een bepaald voordeel. Innovaties wijken daardoor altijd af van wat er voorheen al bestond in een bepaalde omgeving. Daarbij valt te denken aan de introductie van een nieuw product of een nieuwe productiemethode, het aanboren van een nieuwe markt of nieuwe hulpbron of een vernieuwing in een bedrijfsproces. Voorwaarde voor deze vormen van innovatie is de zogenaamde sociale innovatie. Sociale innovatie streeft een bewuste vernieuwing van de arbeidsorganisatie en het maximaal benutten van competenties na, en is gericht op het verbeteren van bedrijfsprestaties en op de optimale ontplooiing van talenten. Innovatief ondernemerschap creëert meerwaarde door een sterke maatschappelijk betrokkenheid. In een zich snel veranderende markt en samenleving wordt het steeds belangrijker om in netwerken te innoveren. De vaardigheden van ondernemers, zoals op innovatieve manier de veranderingen in de markt tegemoet treden, zijn daarbij doorslaggevend. Bedrijven zijn op zoek naar nieuwe markten en samenwerkingspartners, met name gericht op de kansen, die een globaliserende markt de ondernemer biedt.

Voorbeelden innovatieve ondernemingen
Managed Diversity Workplace. 
Conclusion FIT levert met dit concept een innovatie waar veel gebruikers van IT op zitten te wachten. Een veilige en voor het IT-beheerders beheersbare werkplek, die je overal en altijd tot de jouwe kunt maken. Dat sluit aan op de trends als Het Nieuwe Werken en Bring Your Own Device: in alle vrijheid en naar eigen verantwoordelijkheid werken in een flexibele omgeving, met apparatuur naar keuze.

Diversiteit in de pleegzorg. 
Sensa Zorg springt in een niche. De pleegzorg is afhankelijk van goede match tussen en begeleiding van pleegouders en kind. Specifieke matches binnen een cultuur en begeleiding van etnische pleegouders vormen belangrijke factor voor succes. Door op jonge leeftijd een goede match te verzorgen voor een kind, krijgt hij/zij betere kans in de maatschappij. Impact van deze innovatieve aanpak lijkt groot te zijn voor de samenleving.

Dedicated Software Teams voor MKB. 
Triodor is een offshore softwarebedrijf dat op een slimme manier het intellect en talent in Nederland en Turkije met elkaar combineert. Het maakt zo gebruik van kostenvoordelen en de grote beschikbaarheid van sofwareontwikkelaars in Turkije, een land dat door zijn geografische nabijheid en zijn businesscultuur die prima matcht, een aantrekkelijk alternatief is voor het nabije en verre Oosten. Een goed voorbeeld van “The best of both worlds”- benadering.

Methodiekontwikkeling
In het vervolgtraject worden Nederlandse innovatieve ondernemers bestudeerd en vergeleken met de onderzochte etnische innovatieve ondernemers. Parallel aan het onderzoek wordt een interventiemethodiek ontwikkeld: een coaching- en trainingsmethodiek voor ondernemers om innovativiteit te bevorderen. De methodiekontwikkeling beperkt zich niet tot de specifieke kenmerken (biculturaliteit) van de etnische ondernemers, maar zal vooral kijken naar de algemene kenmerken van ondernemers, met name naar het proces van innovatie (de interactie met de omgeving). Dit zal inzichten verschaffen voor het ontwikkelen van een generieke coachingsmethodiek die kan worden ingezet voor alle ondernemers.

Lees meer over innovatie en ondernemerschap
Syntens Innovatiescan 
Innovatie Quick Scan (IQS) helpt ondernemers het innovatievermogen van de onderneming te verkennen. Het is een doorlichtingsmethode waarmee het innovatievermogen en de innovatiebalans in kaart wordt gebracht. Innovatievermogen is de verzameling van kennis, competenties van mensen en inzet van middelen die het bedrijf nodig heeft om door de markt en technologische ontwikkelingen vereiste innovaties met succes te kunnen realiseren.

Innoverend ondernemen 
Dit lectoraat van de Haagse Hogeschool richt zich voornamelijk op het MKB, formuleert onderzoeksprogramma’s in relatie tot innovatie en bedrijfsontwikkeling, vaardigheden, sociaal ondernemerschap, stakeholders en internationalisering.

Innovatiegroeimodel 
Innoveren wordt wereldcompetentie. De wereld wordt steeds mondialer, klanten worden veeleisender en ontwikkelingen op allerlei gebied gaan snel. Voor het behouden en versterken van een winstgevende concurrentiepositie van een bedrijf wordt het hierdoor steeds belangrijker dat het bedrijf heel goed wordt in innoveren.

Het innovatieactieplan 
Het is een gestructureerde aanpak die helpt om uit het brede scala aan mogelijkheden die innovatiekansen te kiezen waarmee ambities gerealiseerd worden. Samen met een ervaren innovatieadviseur van Syntens worden toekomstdoelen omgezet in gerichte innovatieacties.

Dr. Gürkan Çelik is associate lector bij het lectoraat Internationaal Zakendoen en is tevens verbonden aan het lectoraat Sociale Innovatie en Verscheidenheid aan de hogeschool Windesheim.

 

Bijlage

Thema's

Onderwerpen

Reageren

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijke stichting en vermogensfonds, en zet zich in voor een menswaardige toekomst van werk. Wij ontwikkelen, delen en verspreiden kennis op het gebied van mens, werk en organisatie. We stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen eruit ziet en wat dat vraagt van de talentontwikkeling van jongeren en werkenden. 

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

 

Vind ons op Facebook
Volg ons