I-deals, arbeidsrelatie volgens maatwerkafspraken

Binnen een volwassen arbeidsrelatie functioneren medewerker en leidinggevende meer als gelijkwaardige partner dan als onder- en bovengeschikte; staan vertrouwen, respect en wederkerigheid centraal en wisselen medewerker en leidinggevende voortdurend informatie uit over prestaties, ontwikkelbehoeften en loopbaanwensen. Dit maakt een volwassen arbeidsrelatie tot een goede basis voor het sluiten van maatwerkafspraken, i-deals.

Hoe oud was u, toen u voor het eerst nadacht over arbeidsrelaties? Ik denk dat ik tien was. Ons huis lag dicht bij een stoelenfabriek. Soms speelden we in een loods waarin pasgezaagde planken lagen te drogen. De baas joeg ons daar wel weg, maar meestal zag hij ons niet. Zijn werknemers zag hij trouwens ook niet altijd, want achter in de loods stonden zij een sigaretje te roken.

Een ander psychologisch contract

Duurzame inzetbaarheid is tegelijkertijd noodzaak én ideaal. Het is ingegeven door de snelle ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en het biedt werknemers kansen op ontplooiing die er voorheen niet waren. Maar het idee botst ook regelmatig met de werkelijkheid, waarin oude verhoudingen en afspraken tussen werkgever, werknemers en bonden veranderingen in de weg staan. Hoe vinden organisaties een oplossing voor dit dilemma?

Wouke Lam

Diversiteitsbeleid wordt bij de overheid – net als in het bedrijfsleven – nogal eens beschouwd als synoniem voor doelgroepenbeleid. De kwantitatieve doelstellingen voor vrouwen en allochtonen van het vorige kabinet versterkte dat beeld. De huidige regering heeft de koers verlegd.

Met allochtone werknemers speel je beter in op wensen van klanten en met meer vrouwen in de top van banken had de financiële crisis wellicht kunnen worden voorkomen. Dit zijn populaire aannames over diversiteit. Deskundigen uit alle windrichtingen zijn het er over eens: diversiteit aan personeel moet je optimaal benutten, want een afwisselende samenstelling van teams en organisaties levert nieuwe ideeën en voorkomt tunnelvisie.

Niet zo lang geleden trof ik een geestige cartoon van een leidinggevende die zijn allochtone medewerker prijst met de opmerking: “Hij heeft van die leuke creatieve ideeën!” Deze cartoon sluit aan bij de opvatting dat culturele diversiteit kan bijdragen aan de creativiteit en innovatie van teams. Maar is dat ook echt zo?

Op 10 februari werd in de fundatie van Renswoude een paneldiscussie gehouden over Zelfsturing in mobiliteit en loopbaanontwikkeling. ‘Werk’ moet zich anders organiseren, ruimte bieden en ondernemerschap stimuleren. Daarbij past ook een andere benadering van loopbaanontwikkeling en mobiliteit, is de gedachte. Een publiek van 120 geïnteresseerden boog zich over de vraag: Hoe kan zelfsturing in loopbaanontwikkeling vorm krijgen in organisaties? Wat zijn valkuilen en wat zijn voorwaarden voor succes?

gouden ei

In gesprekken over zelfsturing in loopbaanontwikkeling valt het mij op dat vaak gedacht wordt dat niet iedereen in staat is tot zelfsturing en ook niet iedereen daar behoefte aan zou hebben. De vraag hoe het komt dat zelfsturing in organisaties geen vanzelfsprekendheid is zou ik willen beantwoorden aan de hand van drie begrippen en benaderingen uit de psychologie: de theorie X en theorie Y van Mc Gregor, Learned helplessness en Selffulfilling proficy.

geit aan een touw

Een geit zit vast aan een touw van 2 meter. Toch doet hij zich tegoed aan de graspollen die 3 meter verderop groeien. Hoe kan dit? Een lastig op te lossen vraag, want ons brein is gewend in vaste patronen te denken. In een kenniseconomie wordt lenig denken steeds belangrijker: het vraagt loslaten van gebaande paden, vragen stellen bij de bestaande gang van zaken en zoeken naar verbetering en vernieuwing.

Werknemers zijn altijd ondergeschikt geweest aan de werkgever. Maar in de moderne, snelle kenniseconomie blijkt het opeens heel handig als die ondergeschikte van weleer, meedenkt en initiatief neemt. Dat vraagt een cultuuromslag in leiderschap, maar ook in de houding van veel medewerkers zelf.

Over NSvP

De NSvP is een onafhankelijk vermogensfonds, dat zich inzet voor een menswaardige toekomst van werk. Wij stellen de vraag hoe de arbeidsmarkt van morgen er uit ziet en wat dat vraagt van de talent-ontwikkeling van jongeren en werkenden.

Rijnkade 88
6811 HD Arnhem
info@nsvp.nl
026 - 44 57 800

logo footer

Vind ons op Facebook
Volg ons