Beroepsbeelden en beroepsoriëntatie bij allochtone jongeren

Variya heeft in opdracht van de Nederlandse Stichting voor psychotechniek onderzoek gedaan naar de factoren die het studiekeuzeproces en de beroepenoriëntatie van allochtone jongeren beïnvloeden, en in de rol van hun ouders hierin. Om deze factoren in kaart te brengen zijn er diepte-interviews en enquêtes onder autochtone en allochtone mbo-leerlingen van (ROC) Landstede gehouden. Ook zijn er panelgesprekken gehouden met allochtone moeders van Turkse en Irakese afkomst.

Uit het onderzoek blijkt dat de status van een beroep een belangrijke rol speelt in de studie- en beroepskeuze van allochtone jongeren. Allochtone jongeren krijgen van huis uit mee welke beroepen in cultureel opzicht aanvaardbaar zijn en hogere status genieten. Ouders willen dat hun kinderen het beter hebben dan zij (stijgen op de maatschappelijke ladder) en stellen hoge eisen. Als gevolg van het gehanteerde standenperspectief hebben de allochtone leerlingen niet-realistische denkbeelden over gewenste en haalbare onderwijsniveaus.

De aanbevelingen die op grond van de uitkomsten van het onderzoek kunnen worden gedaan zijn onder andere: zorg voor voorlichting in een vroeg stadium, maak deze zo persoonlijk mogelijk en investeer in peervoorlichting. Daarnaast is het zinvol om jongeren te laten meelopen met professionals. Omdat moeders een belangrijke rol vervullen in de studie- en beroepskeuze is het belangrijk om in hen te investeren en hen voor te lichten over het Nederlandse onderwijssysteem en de opleidingsmogelijkheden. Ook moeten allochtone moeders zich gaan bezinnen op hun cultuur- en standenperspectief.

Een andere aanbeveling is om een model te ontwerpen, mét behulp van de jongeren (als ervaringsdeskundigen) om belemmeringen van allochtone jongeren te slechten. Tot slot is vervolgonderzoek (explorerend) naar status en cultuur in relatie tot studie- en beroepskeuze voor jongeren en hun ouders.