Hyperspecialisatie. Aan die term moest ik denken toen ik afgelopen zomer een sessie over organization development (OD) bijwoonde. OD maakte in mijn studietijd – halverwege de jaren tachtig – deel uit van het curriculum, maar de OD’ers van nu kon ik maar nauwelijks volgen. Ze gebruikten termen als ‘complexity approach’, ‘dialectic change processes’, en ‘dialogic systems’.
Totaal anders dan de taal van ons – organisatiepsychologen – die schrijven over bevlogenheid en motivatie en die met kwantitatief onderzoek toetsen waarom de een wel bevlogen is en de ander niet. Twee vakgebieden die ooit verbonden waren en die ontsproten zijn aan het werk van wetenschapper én practitioner Kurt Lewin, blijken zich sterk teruggetrokken te hebben in hun eigen cocon. Zonde, want het mooie van OD van weleer was dat wetenschap en praktijk samen optrokken.
Hoe anders is het nu. Omdat wetenschappers het maar ‘zonde van de tijd’ vinden (aldus Jaap Peters in dit nummer) om met practitioners in gesprek te gaan, gaan de Twijnstra’s en Guddes van deze wereld hun wetenschapsloze gang.
Andersom trekken wetenschappers zich steeds verder terug in hun ivoren toren (aldus Mathieu Weggeman in het NSvP journaal najaar 2011), waar ze met een steeds grotere verfijning aantonen dat X leidt tot Y, al of niet gemedieerd of gemodereerd door Z. Maar hoe Y valt te veranderen, daarvan hebben onderzoekers geen kaas meer gegeten. Het wordt daarom de hoogste tijd dat de werelden van veranderaars en onderzoekers elkaar weer weten te vinden, in projecten die wat mij betreft action research revisited mogen heten. Idealiter trekken onderzoekers samen op met bedrijven om ‘in co-creatie’ experimenten te doen. Dat is niet alleen goed voor het veranderproces, maar ook voor de wetenschap. Juist ‘spannende’ situaties – zoals een veldexperiment in de rijke, ongecontroleerde omstandigheden van een echt bedrijf – vergen veel creativiteit en zijn daarom een bron van vernieuwing. Als organisaties en wetenschappers al onderzoekend leren en al lerend onderzoeken, dan zullen zowel organisaties als wetenschappelijke artikelen er heel wat frisser, fruitiger en vruchtbaarder gaan uitzien.
Aukje Nauta, bijzonder hoogleraar NSvP leerstoel Employability in werkrelaties
Reageren